Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü 

Unesco

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER EĞİTİM, BİLİM VE KÜLTÜR KURUMU (UNESCO)

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO), 16 Kasım 1945 tarihinde aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 20 ülke tarafından kurulmuş olup günümüzde üye sayısı 195’e ulaşmıştır. UNESCO Genel Direktörü Audrey Azoulay’dır.

UNESCO Anayasası’nın giriş bölümünde “savaşların insanların zihinlerinde başladığı, bu nedenle barışın korunmasının da insanların zihinlerinde oluşturulması gerektiği” ifadesi yer almaktadır. Bu düşünceden hareketle UNESCO’nun temel misyonu, eğitim, bilim, kültür, iletişim ve bilgi yoluyla barış ve güvenliğe, yoksulluğun bertaraf edilmesine, sürdürülebilir kalkınma ve kültürlerarası diyalogun sağlanmasına katkıda bulunmak; adalet, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına küresel saygıyı, ırk, cinsiyet, dil veya din ayrımı gözetmeksizin geliştirmektir.

UNESCO “eğitim”, “doğal bilimleri”, “sosyal ve beşeri bilimler”, “kültür” ve “bilgi ve iletişim” sektörlerinde çalışmalar yürütmektedir. UNESCO bu temel faaliyetleri kapsamında “Afrika” ve “cinsiyet eşitliği” şeklinde sektörler üstü iki önceliğe sahiptir. “En Az Gelişmiş Ülkeler” ile “Küçük Ada Devletleri” faaliyetlerde öncelikle gözetilmeye çalışılmaktadır.

Merkezi Paris´te bulunan UNESCO’nun Genel Konferans, Yürütme Kurulu ve Sekreterlik olmak üzere üç organı bulunmaktadır.

Genel Konferans

Genel Konferans, UNESCO’nun iki yılda bir toplanan üst karar organıdır. Genel Konferansa tüm üye ülkeler çoğunlukla Bakan düzeyinde katılmakta ve her üyenin bir oy hakkı bulunmaktadır. Örgütün icra organı olan Yürütme Kurulunun üyeleri Genel Konferans tarafından seçilmektedir.

Yürütme Kurulu

Yürütme Kurulu UNESCO’nun yönetsel organıdır. İlkbahar ve sonbahar dönemleri olmak üzere yılda iki defa toplanmaktadır. Yürütme Kurulunun toplam üye sayısı 58 olup üyelik süresi 4 yıldır. Üye ülkeler Yürütme Kuruluna, mensup oldukları coğrafi seçim gruplarından aday olarak seçilmektedirler.

UNESCO’daki coğrafi seçim grupları şöyledir:

-              I. Seçim Grubu (Kuzey Amerika ve Batı Avrupa)

-              II. Seçim Grubu (Doğu Avrupa ve Diğer)

-              III. Seçim Grubu (Latin Amerika ve Karayipler)

-              VI. Seçim Grubu (Asya ve Pasifik)

-              V(a) Seçim Grubu (Afrika)

-              V(b) Seçim Grubu (Arap Ülkeleri)

Ülkemiz 27 ülkenin bulunduğu “Kuzey Amerika ve Batı Avrupa Ülkeleri” Grubu olarak adlandırılan 1. Grupta yer almaktadır.

30 Ekim-14 Kasım 2017 tarihleri arasında düzenlenen UNESCO 39. Genel Konferansı kapsamında UNESCO’nun en üst icra organı olan Yürütme Kurulu üyeliği seçimleri yapılmış olup Ülkemiz, oy kullanan 184 ülkeden 134’ünün oyunu alarak 2017-2021 Dönemi Yürütme Kurulu üyeliğine seçilmiştir. Bu vesileyle küresel eğitim, bilim ve kültür politikalarına ilişkin karar alıcı mekanizmada yer alan 58 ülkeden biri olmuştur. Ülkemiz dışında Almanya, Finlandiya ve Portekiz de aday olmuş ve Türkiye, Finlandiya ve Portekiz 1. Grubu temsilen 2017-2021 dönemi için Yürütme Kuruluna seçilmiştir.

UNESCO Yürütme Kurulunda, Türkiye adına 1946-1949 yılları arasında Reşat Nuri GÜNTEKİN; 1949-1951 yılları arasında Ahmet Kutsi TECER; 1958-1966 yılları arasında Prof. Dr. Bedrettin TUNCEL seçilmişlerdir. Prof. TUNCEL, 1964 yılı sonunda UNESCO Yürütme Kurulu Başkan Vekili olmuş, 1966 yılı sonunda UNESCO´nun XX. yıldönümünde, iki yıl için (1966-1968) UNESCO Genel Konferansı Başkanı seçilmiştir. Yürütme Kurulunda daha sonra Türkiye’yi, Prof. Dr. Erdal İNÖNÜ (1978-1983), Prof. Dr. Talat HALMAN (1991-1995) ve Prof. Dr. Orhan GÜVENEN (2001-2005) temsil etmiştir.

2005 yılından bu yana ilk defa görev aldığımız UNESCO Yürütme Kurulu üyeliğimiz süresince, desteğini aldığımız ülkelerin sesi olmak, onların talep ve endişelerini UNESCO gündemine taşımak ve çözümün bir parçası olmak üzere UNESCO’da aktif rol üstlenmiş durumdayız.

UNESCO EĞİTİM SEKTÖRÜ

New York’taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezinde 25-27 Eylül 2015 tarihlerinde gerçekleştirilen BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesinde, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG) kabul edilmiştir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefinden dördüncüsü olan “Herkes için eşit ve kapsayıcı kaliteli eğitimin sağlanması ve hayat boyu öğrenme fırsatlarının teşvik edilmesi” hedefi UNESCO tarafından üst amaç olarak belirlenmiştir. Bu üst amaç etrafında belirlenen küresel hedefler şu şekildedir:

Hedef 4.1. 2030 yılına kadar, tüm kız ve erkek çocukların ilgili ve etkili öğrenme çıktıları elde edebileceği ücretsiz, adil ve kaliteli ilkokul ve ortaokul eğitimlerini tamamlamalarını sağlamak

Hedef 4.2. 2030’a kadar bütün kız ve erkek çocuklarının, onları ilköğretime hazır hale getirecek kaliteli erken çocukluk gelişimi, bakımı ve okul öncesi eğitim hizmetlerine erişimlerini sağlamak

Hedef 4.3. 2030’a kadar bütün kadın ve erkeklerin erişilebilir ve kaliteli teknik eğitim, mesleki eğitim ve üniversiteyi kapsayan yükseköğrenime eşit biçimde erişimlerini sağlamak

Hedef 4.4. 2030’a kadar istihdam, insana yakışır/saygın işlerde çalışma ve girişimciliğe yönelik teknik ve mesleki becerileri de kapsayan ilgili becerilere sahip olan genç ve yetişkinlerin sayısını önemli ölçüde artırmak

Hedef 4.5. 2030’a kadar eğitim alanındaki toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin ortadan kaldırılması ve engelliler, yerliler ve kırılgan durumdaki çocuklar dâhil, kırılgan insanların her düzeyde eğitim ve mesleki eğitime eşit biçimde erişimlerini sağlamak

Hedef 4.6. 2030’a kadar bütün gençlerin ve hem kadın hem de erkek olmak üzere yetişkinlerin büyük bir bölümünün okuryazar olmasını ve matematik becerileri kazanmasını sağlamak

Hedef 4.7. 2030’a kadar sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir yaşam tarzları için eğitim, insan hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği, barış ve şiddete başvurmama kültürünün geliştirilmesi, dünya vatandaşlığı ve kültürel çeşitliliğin ve kültürün sürdürülebilir kalkınmaya katkısının değerinin bilinmesi ile bütün öğrenciler tarafından sürdürülebilir kalkınmanın ilerletilmesi için gereken bilgi ve becerinin kazanımını sağlamak

Hedef 4.a. Çocuklara, engellilere, toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı eğitim olanaklarını inşa etmek ve geliştirmek ve herkes için güvenli, şiddet içermeyen kapsayıcı ve etkili öğrenme ortamlarını oluşturmak

Hedef 4.b. 2020’ye kadar en az gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan küçük ada devletleri ve Afrika ülkeleri başta olmak üzere gelişmekte olan ülkelere, gelişmiş ve diğer gelişmekte olan ülkelerdeki mesleki eğitim programlarını ve bilgi ve iletişim teknolojileri programlarını, teknik programları, mühendislik programlarını ve bilimsel programları kapsayan yükseköğretim programlarına kayıt olanağı sunan bursların sayısının küresel olarak önemli ölçüde artırmak

Hedef 4.c. 2030’a kadar özellikle en az gelişmiş ülkeler ve gelişmekte olan küçük ada devletleri başta olmak üzere gelişmekte olan ülkelerdeki öğretmen eğitimi için uluslararası işbirliğinin sağlanması aracılığıyla nitelikli öğretmen tedarikini önemli ölçüde artırmak

 SDG-4 Eğitim Yönlendirme Komitesi Üyeliğimiz

Ülkemiz, UNESCO’nun 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin (SDG) dördüncüsü olan “Herkes için eşit ve kapsayıcı kaliteli eğitimin sağlanması ve hayat boyu öğrenme fırsatlarının teşvik edilmesi” hedefine üye ülkelerin ulaşılmasını temin etmek üzere oluşturulan UNESCO SDG-4 Eğitim Yönlendirme Komitesine I. Grup ülkeleri adına aday olmuştur.

Ülkemizle birlikte Almanya, İsviçre,  Norveç, Fransa ve Belçika da adaylığını açıklamış olup 14 Mart 2018 tarihinde Türkiye, Norveç ve Almanya I. Grupta yer alan 27 ülkeyi temsilen 2018-2020 dönemi Eğitim Yönlendirme Komite üyeliğine seçilmiştir.

Bu vesile ile Ülkemiz eğitime yön veren ve sahip olduğu tecrübeleri tüm dünyaya aktaran ülkeler arasında yer alma fırsatı yakalamıştır.

UNESCO Öğretmen Görev Gücü Yönetim Kurulu Üyeliğimiz

UNESCO üyesi ülkelerin eğitim sistemlerinin güçlendirmek ve öğretmenlerin niteliklerini artırmak üzere politikalar belirleyen UNESCO Öğretmen Görev Gücü Yönetim Kurulunda ülkemiz 2017 yılı Eylül ayından itibaren temsil edilmektedir.

UNESCO The Associated Schools Project Network (ASPnet)

UNESCO ASPnet Programı 1953 yılında kurulmuş olup 182 ülkedeki 11,500’ün üzerinde eğitim kurumunun yer aldığı evrensel bir eğitim ağıdır. ASPnet Ağı kapsamında okul ve kurumlar 4 tema üzerine projeler yürütmektedir. Bu temalar;

  • Dünya Sorunları ve Birleşmiş Milletlerin Rolü
  • Eğitimde Sürdürülebilir Kalkınma
  • Barış ve İnsan Hakları
  • Kültürlerarası Öğrenme’dir.

ASPnet’e dâhil olmak için başvurmadan önce ASPnet’in çalışma alanları ve etkinlikleri ile ilgili bilgi sahip olmak gereklidir. Bunun için öncelikle  http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002310/231049E.pdf adresinde yer alan strateji belgesi okunmalıdır.

İlk aşama olarak okullar, ASPnet’in çalışma alanlarının bir veya birkaçıyla ilişkili ve barış, sevgi, birlik ve saygının bütünleştirildiği eğitimsel bir proje hazırlamalı ve https://aspnet.unesco.org/en-us adresinde yer alan “membership” kısmındaki ön başvuru formunu doldurmalıdır. Aynı zamanda UNESCO Türkiye Milli Komisyonu ile iletişime geçmelidirler.

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu ve ulusal koordinatörün onayının ardından, başvuru yapan okullara e-posta aracılığıyla detaylı bir form gönderilerek projenin tüm detaylarının yazılması istenmektedir.

Okulun ASPnet’e dâhil olması kabul edildiği takdirde; okul, üyeliğe kabul edildiğine ilişkin bir mektup ve sertifika alır. ASPnet’e dâhil olan okullar her yıl düzenli olarak “ASPnet Yıllık Raporu”nu doldurmalıdırlar.

ASPnet Programıyla ilgili sıkça sorulan sorulara UNESCO Türkiye Milli Komisyonu’nun http://www.unesco.org.tr/Pages/204/130 internet adresinden ulaşılabilmektedir.

UNESCO TÜRKİYE MİLLİ KOMİSYONU

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu (UTMK) 25Ağustos1949tarihlive3-9862sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla Ankara’da kurulmuş olup UTMK Yönetmeliği çerçevesinde faaliyetlerini yürütmektedir. UTMK Başkanı Prof. Dr. Öcal OĞUZ’dur.

UTMK, UNESCO’nunbeşsektörüolaneğitim,doğa bilimleri,sosyalvebeşerîbilimler,kültür,bilgiveiletişimkonularındafaaliyet göstermekte olup aşağıda yer alan dört organdan oluşmaktadır:

  • Genel Kurul
  • Yönetim Kurulu
  • Denetim Kurulu  
  • GenelSekreterlik

Genel Kurul ve Yönetim Kurulu UTMK’nın iki önemli karar organıdır. Denetim Kurulu tarafından ise UTMK çalışmaları denetlenmekte, Genel Sekreterlik aracılığıyla da UTMK çalışmalarının sekretarya hizmetleri yürütülmektedir. UTMK ile ilgili detaylı bilgiye http://www.unesco.org.tr/ adresinden ulaşılabilmektedir.

Emniyet Mahallesi Milli Eğitim Bakanlığı Beşevler Kampüsü C Blok Yenimahalle/ANKARA - Kurum Telefon Numaralarına Bağlantılardan Personel İletişimden Ulaşabilirsiniz

MEB © - Tüm Hakları Saklıdır. Gizlilik, Kullanım ve Telif Hakları bildiriminde belirtilen kurallar çerçevesinde hizmet sunulmaktadır.